Najlepsze inspiracje
zamiast gotowych rozwiązań.

Nowe

Pięciogwiazdkowy dzień :)

Źródło stresu. Szybko, szybciej, coraz szybciej

Szybko, coraz szybciejZdjęcie pochodzi z serwisu: http://sxc.hu/

Tekst powstał w oparciu o książkę: Wacław Kisiel-Dorohinicki, Tylko bez nerwów. Zarządzanie stresem w pracy., Helion 2011.

Spis treści

 

Stres często wiąże się ze zmianami w naszym życiu. W związku z tym, że to, czego dziś możemy być pewni to zmiana, warto się przyjrzeć naszym reakcją w obliczu zmiany waśnie.

Możemy wyróżnić trzy podejścia do zmian:

  1. Oczekiwanie zmiany, a czasem nawet jej inicjowanie; chętne i natychmiastowe  wchodzenie w nowe sytuacje,
  2. Zaciekawianie wobec zmiany, przyglądanie się zmianom; podejmowanie działania po czasie poświęconym na obserwację,
  3. Niechęć do zmian we wzorach i schematach działania.

Stres w sytuacji zmiany dotyczy wszystkich grup. Przy czym w pierwszym przypadku to często bardzo pozytywne podekscytowanie, w drugim ciekawość, a w trzecim stres negatywny.

Reakcje osób prezentujących negatywny stosunek do zmian przechodzą przez cztery etapy:

  1. Poczucie zagrożenia. W ich zachowaniu można wówczas zauważyć apatię lub wręcz paraliż w obliczu zachodzących zmian.
  2. Drugim krokiem jest pojawienie się silnych, negatywnych emocji – złości, uporu. Czasem dochodzi do depresji.
  3. Adaptacja.
  4. Zmiana staje się codziennością.

Czy pracujesz, gdzie chciałeś?

Poczucie dyskomfortu w miejscu pracy pojawia się wówczas, gdy mamy zbyt wysokie kwalifikacje w stosunku do potrzeb i możliwości ich wykorzystania w firmie. Pojawia się zerowa lub minimalna możliwość negocjacji warunków pracy i płacy. Jesteśmy niezadowolenie z wysokości wynagrodzenia.  Mamy poczucie, że zasługujemy na bardziej interesującą, prestiżową pracę.

Umowy, kontrakty, zlecenia

Istotne znaczenie dla poziomu stresu w pracy ma forma zatrudnienia. Jedni będą czuli się bardziej komfortowo mając stałą umowę o pracę. Inni z kolei cenić sobie będą wolność freelancera. Daje im to prestiż i swobodę działania.

Jeśli jednak na tego rodzaju umowę natrafi osoba, która potrzebuje stałości będzie się czuła zagrożona i zestresowana.

Natura stresu

Stres – moment, w którym w efekcie wystąpienia silnego bodźca ze strony środowiska np. fali gorąca lub zimna, organizm wykazuje niespecyficzną reakcję alarmową. (Hans Selye)

Niespecyficzna reakcja może być konsekwencją przeróżnych zdarzeń, a wywołujące je stresory mogą być natury fizycznej i psychicznej. Stres to reakcja organizmu na stawiane mu żądania. Jest więc nieunikniony.

Definicja wg H. Selye:

Stres to nieswoista reakcja organizmu na wszelkie stawiane mu wyzwania.

Reakcja niespecyficzna polega na podniesieniu poziomu hormonów i uwolnieniu adrenaliny mamy więc sytuację alarmową. Podejmujemy  dzięki temu działania, które pozwalają nam poradzić sobie z sytuacją. Następnie przechodzimy  w stadium odporności, podczas którego nasz organizm pozornie wraca do normy. W rzeczywistości utrzymuje wysoki poziom pobudzenia. Stadium to trwa do momentu rozwiązania sytuacji stresowej lub do całkowitego wyczerpania organizmu.

Kluczowe jest to, że stres i jego odczuwanie jest całkowicie indywidualne. Każdy człowiek odczuwa go i jego skutki odmiennie. To, co dla jednych jest sytuacją stresową dla innym kompletnie nie np. występy publiczne, lot samolotem, ocena pracy. Stres wymaga więc obecności zagrożenia, które musi być nie tylko postrzegane, ale i oceniane poznawczo.

Zatem podsumowując:

Stres to stan organizmu. Zakłada interakcję organizmu i otoczenia. To stan ekstremalny w stosunku do normy, do której przywykliśmy. Wymaga obecności zagrożenia. Zagrożenie to musi być spostrzeżone i ocenione poznawczo. Stres pociąga za sobą uruchomienie regulacyjnych funkcji psychiki.

Stres powoduje zmiany w funkcjonowaniu naszego organizmu, postrzeganiu świata, myśleniu i zachowaniu.

Reakcje stresowe towarzyszą ludziom od zarania dziejów. Są czymś naturalnym. Żeby przetrwać nasu przodkowie potrzebowali natychmiastowej mobilizacji organizmu. Pozwalało to unikną niebezpieczeństwa. Skok hormonów i adrenaliny gwarantował przetrwanie. Zaraz potem organizm wymagał odpoczynku.

Za zmiany fizjologiczne w stresie odpowiada autonomiczny układ nerwowy. Celem działania naszego organizmu jest przygotowanie go poradzenia sobie w sytuacji zagrożenia – walki lub ucieczki (układ sympatyczny). Układ parasympatyczny odpowiada za to, by organizm wrócił do równowagi i stanu komfortu.  Chroni organizm przed zbyt dużymi stratami energii i pomaga mu gromadzić rezerwy.

Emocjonalne skutki długotrwałego stresu:

  • Hipochondria
  • Spadek kontroli reakcji emocjonalnych
  • Spadek samooceny,
  • Stany depresyjne,
  • Zmiany osobowościowe.

Ważne jest, by dążąc do niwelowania odczuwania skutków stresu nie stosować zachowań destrukcyjnych.

Zmiany w myśleniu pod wpływem stresu:

  • Trudności z koncentracją uwagi,
  • Pogorszenie perspektywy i oceny zjawisk i zdarzeń,
  • Uleganie złudzeniom i irracjonalnym ocenom rzeczywistości,
  • Trudności z koncentracją podczas komunikacji,
  • Zapominanie, trudności z przypominaniem sobie.

Reasumując:

Nie ma jednej uniwersalnej recepty na stres. Stres mieszka w głowie każdego z nas. Dlatego warto obserwować siebie i swoje reakcje w trudnych sytuacjach. To pomoże w wypracowaniu indywidualnych sposobów radzenia sobie ze stresem.

Oddziaływanie stresu

Stres zawsze będzie powodował pogorszenie się naszego samopoczucia. Może prowadzić do reakcji destruktywnych lecz również do adaptacji i reakcji obronnych. Te ostatnie pozwalają nam świetnie radzić sobie w sytuacjach stresowych.

Stres nie musi nam przeszkadzać. Wszak w jego skutek następuje aktywizacja naszego organizmu, która stymuluje nas do działania i w efekcie do osiągania celów, realizacji marzeń i ambicji.

Poza negatywnym mamy więc także stres pozytywny. Jest on niezbędny do naszego codziennego funkcjonowania. Został on nazwany EUSTRESEM (greka: eu – dobry).

Niestety o stresie pozytywnym i korzyściach z niego płynących nie mówi się zbyt wiele. Zapomina się, że stres jest niejako sprzymierzeńcem człowieka. Dzięki mobilizacji pozwala na osiąganie nieosiągalnego.  W przypadku średniego poziomu stresu – osiągamy optymalny poziom naszej skuteczności. Stan średniego poziomu stresu  jest to oczywiście kwestią indywidualną.

Jednak jest zwykle postrzegany pejoratywnie. Mówimy, że jesteśmy zestresowani  jeśli czujemy się źle i dotykają nas problemy.

Stres płynący z relacji z innymi ludźmi

Otaczający nas ludzie, ich zachowania i nasze założenia oraz  interpretacje ich reakcji mogą stanowić istotne źródło stresu. Obawiamy się odrzucenia, braku tolerancji dla naszej odmienności. Dlatego często musimy podejmować decyzje, czy chcemy się podporządkować potrzebom i oczekiwaniom innych, czy zaryzykować stres.

Stres organizacyjny

Wśród typowych przyczyn stresu w pracy znajdują się:

  • Przeciążenie /niedociążenie pracą
  • Zmiany w organizacji,
  • Niejednoznaczności i konflikt roli.

Syndrom wypalenia zawodowego

Problem wypalenia zawodowego jest problemem i pracownika i organizacji. Objawy wypalenia zawodowego mogą przejawiać się na kilku płaszczyznach: fizycznej, emocjonalnej i psychicznej. Może dotyczyć jednego pracownika lecz z czasem rozlać się po całym zespole.

Oznaki syndromu wypalenia zawodowego na poziomie organizacji:

  • Wzrost absencji,
  • Brak inicjatywy i niska motywacja,
  • Zwiększona liczba zastrzeżeń i skarg,
  • Większa fluktuacja pracowników,
  • Niedotrzymywanie terminów,
  • Spadek wydajności i jakości pracy,
  • Zwiększona liczba błędów,
  • Większa ilość konfliktów,
  • Formalizacja kontaktów interpersonalnych,
  • Zwiększenie ryzyka lobbingu,
  • Niechęć do angażowania się w rozwiązywanie konfliktów czy problemów.

 

Dorota Wiśniewska

 

 

 

 

 

Słowa kluczowe:, , , , , , , , , , , , , ,

Trackback z twojego serwisu.

Komentarze (4)

Pozostaw komentarz

%d bloggers like this: